AI-geletterdheid: wat de AI Act van je bedrijf vraagt

Wat artikel 4 nu zegt

Verordening (EU) 2026/1744 verving artikel 4 van de AI-verordening. Het eerste lid luidt sindsdien:

"Aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen nemen maatregelen om de ontwikkeling van AI-geletterdheid van hun personeel en andere personen die namens hen AI-systemen exploiteren en gebruiken, te ondersteunen, en houden daarbij rekening met hun technische kennis, ervaring, onderwijs en opleiding en de context waarin de AI-systemen zullen worden gebruikt, evenals met de personen of groepen personen ten aanzien van wie de AI-systemen zullen worden gebruikt. Deze verplichting houdt niet in dat aanbieders of gebruiksverantwoordelijken een bepaald niveau van AI-geletterdheid moeten waarborgen voor personen."

Het tweede en derde lid gaan over de Europese Commissie, de lidstaten en de AI-board. Zij ondersteunen bedrijven, in het bijzonder kmo's, onder meer met praktische voorbeelden op een centraal informatieplatform.

Artikel 3, punt 56 omschrijft AI-geletterdheid als de vaardigheden, kennis en het begrip om geinformeerd AI-systemen in te zetten en je bewust te zijn van de kansen en risico's van AI en de mogelijke schade die het kan veroorzaken. Die definitie bleef ongewijzigd.

Bronnen: Verordening (EU) 2026/1744 (digitale omnibus inzake AI), Publicatieblad L-serie van 24 juli 2026, artikel 1, punt 5, en artikel 4, en Verordening (EU) 2024/1689 (AI-verordening), artikel 3 en artikel 113, beide op EUR-Lex. Geraadpleegd op 28 oktober 2026.

Wat er in 2026 veranderde

De oorspronkelijke tekst van artikel 4 gold vanaf 2 februari 2025, omdat artikel 113 hoofdstuk I van de verordening vanaf die datum van toepassing verklaarde. Die tekst vroeg om maatregelen om, zoveel als mogelijk, te zorgen voor een toereikend niveau van AI-geletterdheid.

Verordening (EU) 2026/1744 werd op 24 juli 2026 bekendgemaakt in het Publicatieblad en trad op de derde dag daarna in werking, op 27 juli 2026. In overweging 8 staat de reden: een plicht om een toereikend niveau te waarborgen paste volgens de wetgever niet bij alle bedrijven en gaf vooral kleinere ondernemingen extra regeldruk. De plicht is nu om de ontwikkeling van AI-geletterdheid te ondersteunen.

Voor je bedrijf betekent dat: je neemt nog steeds maatregelen, maar je hoeft niet aan te tonen dat elke medewerker een bepaald niveau haalt.

Voor wie het geldt

De plicht rust op aanbieders en gebruiksverantwoordelijken. Een gebruiksverantwoordelijke is volgens artikel 3 een persoon of organisatie die een AI-systeem onder eigen verantwoordelijkheid gebruikt, tenzij dat gebeurt in een persoonlijke niet-beroepsactiviteit. Laat je bedrijf medewerkers met AI werken, dan ben je in de regel gebruiksverantwoordelijke. Bij twijfel over je eigen situatie is juridisch advies verstandig; dit artikel is uitleg, geen juridisch advies.

Wat de wet open laat

Artikel 4 noemt geen verplichte cursus, geen aantal uren en geen certificaat. De maatregelen moeten passen bij de mensen en de situatie. Een directie die beslist over AI-beleid heeft andere kennis nodig dan een medewerker die mail laat samenvatten. Je kiest dus zelf, en het helpt als je kunt uitleggen waarom jouw maatregelen passen.

Zo regel je het in vijf stappen

1. Breng in kaart wie AI gebruikt. Zet op een rij welke medewerkers welke AI-tools gebruiken en waarvoor, ook als dat op eigen initiatief gebeurt.
2. Maak afspraken over tools en gegevens. Leg vast welke tools mogen, welke gegevens er niet in gaan en wie controleert wat naar klanten gaat.
3. Ondersteun per rol. Geef directie, beheerders en medewerkers de uitleg en oefening die past bij hoe zij AI gebruiken.
4. Leg vast wat je deed. Houd bij welke maatregelen je nam, wie welke training volgde en welke afspraken gelden.
5. Houd het bij. Nieuwe medewerkers, nieuwe tools en nieuwe toepassingen vragen om een nieuwe ronde.

Hoe wij het zelf doen

Bij Growrs werken we dagelijks met AI-agents. Afspraken die vaak misgingen, staan bij ons ook in scripts: die houden bijvoorbeeld wachtwoorden en sleutels uit het gesprek met het model en stoppen handelingen die niet terug te draaien zijn. Zo'n script vangt fouten op die ook goed getrainde mensen maken. De kennis bij de mensen blijft daarnaast nodig.

Wil je hulp, kijk dan naar de AI-geletterdheid training of begin met de AI-ready scan.